Tüp bebek sonrası dış gebelik geçirenler nasıl tedavi edilir

Tüp bebekte dış gebelik belirtileri nedir? Nasıl anlaşılır?:
Tüp bebek uygulamalarında embriyo transferinden 12 gün sonra gebelik testi yapılır. Gebelik testi yapıldığı günlerde ultrasonda gebelik görülemez, bu normaldir çünkü gebelik henüz çok küçüktür. Bu nedenle gebelik testi yapıldıktan ortalama iki hafta sonra hasta ultrason kontrolüne çağrılır, bu kontrolde gebelik kesesinin izlenebilmesi gerekir. Transferden iki hafta sonra yapılan ultrason kontrolünde gebelik kesesinin izlenememesi dış gebelik açısından en önemli uyarandır. Bu durumda kanda gebelik testi (B-HCG) değerleri takibe devam edilir, buna göre dış gebelik olduğu kesinleşirse uygun tedavi verilir. Dış gebelik tedavi yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Dış gebelikte en sık görülen belirti kasık ağrısıdır ancak tüp bebek uygulamalarında sıklıkla belirtiler başlamadan gebelik testi ve ultrason ile tanı konur. Belirtiler daha sonra başlar genellikle. Diğer dış gebelik belirtileri hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Tüp bebek sonrası dış gebelik ihtimali ne kadardır?
Normalde genel toplumda dış gebelik sıklığı yüz gebelikten ortalama biri veya ikisi dış gebelik olacak kadardır. Tüp bebek uygulamalarında bu oran biraz daha artmaktadır. Tüp bebek tedavisi ile elde edilen gebeliklerin yaklaşık yüzde ikisi dış gebeliktir. Tüp bebek uygulanan tüm hastalar düşüldüğünde dış gebelik meydana gelmesi ihtimali yüzde birin altına düşer çünkü her uygulamada gebelik oluşmamaktadır.
Artış olmasının sebebi muhtemelen tüp bebeğe başvuran hastaların önemli bir bölümünde tüplerin hasarlı olması ve bu nedenle gebeliğin tüpe yerleşmesidir.

Tüp bebek sonrası dış gebelik geçirenler nasıl tedavi edilir?
Bazı durumlarda sadece izlemek yeterlidir, dış gebelik kendi kendisine kaybolabilir. Bazı durumlarda ise ilaç tedavisi veya ameliyat gerekebilmektedir. Ameliyat genellikle laparoskopik uygulanır. Tüp bebek sonrası oluşan dış gebeliklerin tedavisi normalde oluşan dış gebeliklerle aynıdır, tedavi hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Dış gebelik geçirenlere tekrar tüp bebek yapılabilir mi?
Bir kaç aylık iyileşme sürecinden sonra tekrar tüp bebek denemeleri yapılabilir. Geçirilen dış gebelik ameliyatı veya ameliyatta tüpün alınması alınması tüp bebek ile gebelik oluşma şansını azaltmaz. Tüp bebek işleminde hastanın tüplerinin (yumurtalık kanalları) olmaması bir zarar getirmez.

Kimlerde tüp bebek sonrası dış gebelik oluşma ihtimali daha fazladır?
– Tüplerinin tıkalı olması nedeniyle tüp bebek uygulanan hastalarda risk daha fazladır (%3-4).
– Daha önce pelcik enfeksiyon (PID) geçiren hastalar
– Daha önce dış gebelik geçirmiş olan hastalar

Heterotopik gebelik (Aynı anda normal gebelik ve dış gebeliğin birlikte olması):
Aynı anda hem rahimin içerisinde normal bir gebelik olması hem de rahim dışarısında bir dış gebelk olması normal toplumda çok nadir, 20 bin – 30 bin gebelikte bir görülen bir durumdur. Ancak tüp bebek uygulamaları sonrası bu oran yüzde bire kadar yükselebilmektedir. Özellikle çok sayıda embriyo transferi yapılan hastalarda bu risk daha fazladır. Heterotopik gebelik hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Blastokist transferi sonrası gebelik testi

Yumurta ve sperm hücresinin döllenmesinde oluşan zigot (döllenmiş yumurta) bölünerek çoğalmaya ve gelişmeye başlar. Bu normal gebeliklerde de tüp bebek ile oluşan döllenmede de aynı şekilde olur. Yumurta döllenmeden sonra bölünerek 2 hücreli, 4 hücreli, 8 hücreli hücre topluluğu halini alır. İkinci, üçüncü günlerde 4-8 hücreli ve içerisinde boşluk olmayan bir hücre yumağı halindedir. Döllenmeden sonraki 5. güne gelindiğinde içerisinde bir boşluk içeren etrafı hücrelerle çevrili bir hal alır, bu haline blastokist (blastosist) denir. Normal yolla oluşan gebeliklerde blastokist embriyonun rahim duvarına tutunmadan hemen önce aldığı haldir.
Blastokistin etrafını çevreleyen hücrelere trofoblast hücreler denir, içerisindeki hücrelere embriyoblast hücreler denir, iç kısımdaki boşluğa blastosel denir. (Üstteki resimde görünmektedir.) Burada görülen embriyoblasy hücreler ileride bebeği oluşturacak olan hücrelerdir. Trofoblast hücreler ileride plasentayı (bebeğin eşini) oluşturacak hücrelerdir.

5. gün blastokist transferi nasıl yapılır?
5 gün boyunca döllenmiş hücreler izlenir ve içlerinde en iyi büyüme gösteren, en kaliteli olan seçilerek beşinci gün anne rahmine yerleştirilir. Daha eski yıllarda embriyolar 5. güne kadar bekletilemezdi çünkü o zamanlar embriyoların laboratuvarda içerisinde bulunduğu kültür ortamları bu kadar gelişmiş değildi, günümüzde kültür ortamlarının gelişmesi sayesinde beşinci güne kadar embriyolar bekletilebilmektedir.
Blastokistler de embriyolar gibi gerektiğinde dondurulabilmektedir.

Blastokist kalitesi:
Embriyoların hücre bölünme hızları, hücre büyüklükleri arasındaki farklar, hücreler arasındaki artık maddeler, hücre sayısı gibi kriterlere dikkat edilerek en iyi kalitedeki blastokist seçilir.

Blastokist transferinin avantajı:
Blasttokist transferi sayesinde 5. güne kadar izlenen embriyolardan en iyisi seçilmiş olur ve “en iyi tek embriyo” anne rahmine transfer edilmiş olur. Tek embriyonun transfer edilmesi ikiz, üçüz gibi çoğul gebelikleri azaltma açısından çok önemli bir avantaj sağlar. Bu önemli bir avantajdır çünkü çoğul gebeliklerin hamileliğin ilerleyen aylarında çeşitli nedenlerle kaybedilme riski fazladır. Blastokist transferinin diğer bir avantajı da OHSS riski çok yüksek olan hastalarda tercih edilebilmesidir.
Blastokist transferinde genel olarak gebelik şansının daha yüksek olduğu kabul edilir. Bazı araştırmalarsa gebelik şansını arttırmadığını sadece daha az embriyo ile aynı gebelik şansını yakalamayı sağladığını ve bu sayede çoğul gebelik şansını azalttığını söyler.

Blastokist transferi çok sayıda yumurta (folikül) elde edilebilen hastalar için ve tekrarlayan tüp bebek uygulamalarına rağmen gebelik elde edilemeyen hastalar için uygundur.

Hastaların yaklaşık %40’ında embriyolardan hiçbirisi blastokist evresine kadar gelişme gösteremeyebilir, bu blastokist transferinin bir dezavantajıdır.

Blastokist transferi hangi hastalar için uygundur?
– Çoğul gebelik istemeyen hastalar
– Daha önce çok kere kaliteli embriyo transferleri yapılmasına rağmen gebe kalamayan hastalar

Blastokist transferi sonrası gebelik testi:
Gebelik testi embriyo transferinde olduğu gibi transfer gününden 12 gün sonra yapılmalıdır.

Blastokist transferi yaptıranlar ve hamile kalanlar gebelik haftasını nasıl hesaplar:
Hamilelik haftasını hesaplamak için blastokist transferi yapılan tarihten itibaren bu güne kadar haftalar sayılır ve sonuca 2 hafta eklenir.

Tüp bebekte gebelik testi yapılmadan önce kanama

Tüp bebek tedavisinde son aşama embriyonun rahim içerisine transferidir, bundan sonra zamanı gelince gebelik testinin yapılması ile tedavinin sonucu gözlenir. Tüp bebek tedavisinde aileler için en heyecanlı bekleyişin olduğu dönemdir bu dönem. Uzun süren yumurta geliştirme ve ilaç tedavileri, sonrasında yumurta toplama ve transfer işlemlerinin hepsinin sonucu bu test ile belli olacaktır.

Tüp bebekte gebelik testi (hamilelik) testi ne zaman yapılır?
Klasik tüp bebek tedavisi (IVF) veya ICSI (mikroenjeksiyon) gibi hangi yöntemle yapılırsa yapılsın tüp bebek tedavisinde embriyonun rahim içerisine transfer edilmesinden 12 gün sonra gebelik testi yapılır. Rahim içerisine yerleştirilen embriyoya ait hücrelerin B-HCG hormonu salgılaması ve bu hormonun anne kanına geçmesi için yaklaşık 10-12 gün süre geçmesi gerekir. 12 günden önce uygulanan testlerde çıkan sonuç güvenilir ve net bilgi vermeyeceği için erken test yapmanın bir faydası yoktur.

B-HCG değeri kaç olmalıdır?
Beta-HCG değeri hamile olmayan bayanlarda (ve tüp bebeğin tutmaması halinde) sıfır veya sıfıra çok yakın (0.1 – 0.001 gibi) olur. Hamilelik varlığında değer genellikle 10’un üzerinde hatta 50, 100 veya daha yüksek değerlerdedir. Ancak bu yüksek değerler her zaman hamileliğin kesin sağlıklı olduğu anlamına gelmez, değerde yükselme oluyor mu takip edilmelidir ve zamanı gelince ultrason ile gebelik kontrol edilmelidir. Unutulmamalıdır ki dış gebelik, boş gebelik, düşük gibi sağlıksız gebelik durumlarında da HCG değeri yüksek çıkar, hatta takiplerde yükselmeye devam edebilir. Bu nedenle kesin sonuç ultrason yapılana kadar netleşmez.

İdrar testi mi, kanda gebelik testi mi?
Şartların imkan vermesi halinde mutlaka kanda gebelik testi yapılması önerilir. Kanda gebelik testinde ölçülen BETA-HCG hormonu değeri hamilelik varlığı hakkında en net bilgiyi verir. İdrar testlerin güvenilirliği bu kadar yüksek değildir ancak imkan olmayan durumlarda uygulanabilir.
Kanda gebelik testi hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Gebelik testleri hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Tüp bebekte gebelik testi yapılmadan önce kanama olursa?
Bu durumda test yine normal zamanı gelince yani transfer tarihinden 12 gün sonra yapılmalıdır. Kanama olması mutlaka gebelik olmadığı veya sağlıksız gebelik olduğu anlamına gelmez. Kanama olduğu halde normal bir gebelik tespit edilebilir ve hamilelik normal şekilde devam edebilir.

Gebelik testi yapıldıktan sonra kanama olursa?
Gebelik testinde gebelik saptanmışsa yani HCG değeri yüksekse (pozitifse) kanama olması düşük olma olasılığını gösterir ancak kesin düşük olacağı anlamına gelmez. Kanama olması durumunda hemen doktorunuza başvurmalısınız. B-HCG değerleri takibe alınacaktır ve ultrasonografik inceleme yapılacaktır. Takip sonrasında normal sağlıklı bir gebelik var mı, varsa düşükle mi sonuçlanıyor anlaşılacaktır. Kanama sadece normal rahim içi gebeliklerde değil, dış gebelik durumunda da olabilir.

Ultrason gebelik testinden ne kadar sonra yapılır?
Gebelik testinde gebelik saptandığında henüz ultrasonda görülemeyecek kadar küçüktür. Gebelik testinden 10-14 gün sonra (transferden 3 hafta sonra) yapılacak ultrasonda gebelik kesesi ve tekiz, ikiz, üçüz olduğu görülebilir. Eğer sağlıksız bir gebelikse, dış gebelikse yine ultrason kontrolünde durum netleşecektir.

Gebelik testi nerede yaptırılmalıdır?
Hamilelik testlerini doktorunuzun tavsiyesi doğrultusunda tüp bebek tedavisi gördüğünüz merkezde veya her hangi bir hastanede yaptırabilirsiniz. Kanda gebelik testi hemen hemen her hastanede yapılabilen bir tahlildir.Test sonucunu asla kendi kendinize yorumlamaya çalışmadan mutlaka tüp bebek doktorunuza bildirmelisiniz.